Şantiyede Kablo Metraj Takibi: QR ile Kullanım ve Stok Kontrolü

Şantiyede makaranın bulunması, içindeki kablonun miktarının bilindiği anlamına gelmez. Birden fazla ekibin farklı bloklarda kullanımı, kısmi iadeler ve sahalar arası sevkler kayda girmezse merkez depo yalnız tahmini bakiye görür. İhtiyaç, kablonun yerini görmekten farklıdır: makara bazında kullanım ve kalan stok kaydı oluşturmaktır.

Bu yazı; kablo metraj kontrolü, QR ile kablo kullanım takibi, emniyet stoğu ve sevk ihtiyacına odaklanır. Makaranın izinsiz hareketini algılayan cihaz ve telefon alarmı ise ayrı bir güvenlik konusudur.

KABLO STOK TAKİBİ İÇİN MAKARA KARTINDA NE OLMALI?

Her makaraya benzersiz kod verilir. QR etiketi bu karta erişim sağlar. Kartta kablo türü ve kesiti, teslimde doğrulanan başlangıç miktarı, bulunduğu şantiye, depo veya kullanım alanı ile sorumlu ekip belirtilmelidir. Farklı kabloların benzer görünen makaraları aynı kayda karıştırılmamalıdır.

Yeni makara sisteme alınırken açılış miktarının hangi belge veya saha kontrolüne dayandığı kaydedilir. Daha önce kullanılmış bir makaranın fabrika etiketindeki ilk miktarı, güncel stok gibi başlatılmaz. İşlem birimi metre olarak tanımlanır; metrekareyle veya makara adediyle aynı sütunda toplanmaz.

ÖRNEK MAKARA KARTI NASIL OKUNUR?

Varsayımsal M-024 kartında kablo türü “Tip A / 4×16 mm²”, bulunduğu yer “Şantiye A / Depo 1”, açılış miktarı “1.000 m” ve dayanak “Teslim kaydı TK-024” olsun. Buradaki mm² kablonun kesitidir; stok birimi yine metredir. Açılış miktarı ile güncel bakiye ayrı alanlarda tutulur. QR etiketi, kablo kılıfına basılı metraj değerinin veya stok miktarının kendisi değildir.

Makara başka şantiyeye taşındığında aynı kimliğin geçmişi korunur; bulunduğu yer teslim kaydına göre güncellenir. Etiket yıpranırsa yeni QR aynı karta bağlanmalıdır. Yanlışlıkla ikinci makara kartı açılması, aynı kabloyu stokta iki kez göstermemelidir. Bunlar geliştirilecek kayıt düzeninin kontrol noktalarıdır.

QR KODLA KESİLEN KABLO METRAJI NASIL KAYDEDİLİR?

QR kod metreyi ölçmez; doğru makaranın kullanım kaydını açar. Planlanan akışta yetkili çalışan etiketi okutur, kaç metre kablo kullandığını girer ve kablo kılıfında okunabilen metraj işaretinin fotoğrafını ekler. Kayıt, kullanıcı hesabı ve kullanım yeriyle ilişkilendirilir.

1. Makarayı doğrula: QR ile açılan dosyada makara numarası, kablo türü ve şantiye kontrol edilir.
2. Kullanımı belirt: Kesilen metre, kullanılacağı blok/hat/iş ve işlemi yapan kişi kaydedilir.
3. Metrajı belgele: Kablo üzerindeki okunabilir işaretin fotoğrafı eklenir; gerekiyorsa kesim öncesi ve sonrası değerler ayrı tutulur.
4. Kaydı kontrol et: Girilen miktarın kalan stokla uyumu incelenir. Düzeltme gerekiyorsa ilk kayıt silinmeden gerekçeli değişiklik yapılması tasarlanır.

Kablo üzerindeki tek bir basılı sayı, her zaman makarada kalan uzunluk değildir. Başlangıç değeri, numaralandırmanın yönü ve önceki kesimler bilinmelidir. Örneğin, aynı kesintisiz kabloda başlangıç ve bitiş işaretleri doğrulandığında aralarındaki fark kullanımı kontrol etmeye yardımcı olur. İşaretler silikse veya yalnız tek uç görülebiliyorsa kayıt ayrıca doğrulanır.

Fotoğrafın makara kimliğiyle eşleşmesi ve okunabilirliği önemlidir. Bu proje yaklaşımında kullanıcı metreyi girer; fotoğraftan yapay zekâyla otomatik metraj çıkarıldığı varsayılmaz. Aynı makarayı iki ekip eş zamanlı kullanıyorsa yazılımın çakışan kayıtları ve mükerrer gönderimleri nasıl ele alacağı geliştirme sırasında test edilmelidir.

KESİM KAYDI İLE STOK BAKİYESİ NASIL İLİŞKİLENİR?

Aşağıdaki temsili kayıt, mevcut hesap tablosundaki son 120 metrelik kullanımı gösterir. Ekrandaki miktar ile fotoğraf farklı bilgi taşır: miktar kullanıcı beyanıdır; okunabilir fotoğraf ve önceki kayıtlar kontrol dayanağıdır.

Telefon bağlantısı yokken formun doldurulması ile merkez stok kaydına işlenmesi ayrılmalıdır. “Gönderiliyor” durumundaki kayıt için çalışanın tekrar giriş yapması mükerrer çıkış doğurabilir. Aynı K-003 işleminin yeniden gönderildiği denemede miktarın ikinci kez düşmemesi kontrol edilmelidir; bu davranış hazır ürün özelliği olarak varsayılmaz.

KALAN KABLO MİKTARI VE 500 METRE UYARISI NASIL HESAPLANIR?

Kayıtlara göre kalan miktarın temeli başlangıç stoku + doğrulanmış girişler − kullanım çıkışları − diğer kayıtlı çıkışlardır. Kullanılabilir iade, başka şantiyeye transfer, fire ve stok düzeltmesi ayrı işlem türleri olmalıdır. Burada birim metredir (m); metrekare değildir.

Varsayımsal tek makara örneği. Dar ekranda tabloyu yatay kaydırabilirsiniz.

Hesap: 1.000 − 220 − 180 − 120 = 480 m. Bu örnekte 500 metre ve altı için tanımlanan kural çalıştırılacak şekilde tasarlanır. Uyarı, yeni kablonun otomatik sipariş edildiği veya sevk edildiği anlamına gelmez; satın alma ya da depo sorumlusunun aksiyonuna bağlanır.

Ekrandaki kalan miktar, kayıtların bakiyesidir. Beyan edilmeyen kesim, yanlış açılış stoku veya kayda girmeyen kayıp varsa fiziksel stok farklı olabilir. QR kayıtları düzenli saha sayımıyla karşılaştırılmalıdır.

ŞANTİYEDE EMNİYET STOĞU HANGİ DÜZEYDE İZLENMELİ?

Makara bakiyesi ile şantiyenin toplam stoku ayrı görünmelidir. Bir makara 480 metreye düşerken aynı şantiyede aynı kablo türünden başka bir makarada 900 metre bulunabilir. Sevk kararı, yalnız ilk makaranın uyarısına göre verilmemelidir. Farklı tip ve kesitteki kablolar da tek toplam altında birbirinin yerine sayılmamalıdır.

500 metre evrensel bir emniyet stoğu değildir. Eşik; kablo türü, beklenen tüketim, sevkiyat süresi ve projedeki ihtiyaca göre belirlenir. Ayrılmış miktar, kullanılamayan parça ve yoldaki sevkiyat ayrıca gösterilmelidir. Üstelik toplam 500 metre olması, tek parça 500 metrelik kablo bulunduğu anlamına gelmez; işin kesintisiz uzunluk ihtiyacı ayrıca kontrol edilir.

Yazılımda önerilen görünüm; şantiye, kablo türü, makara sayısı, kayıtlı bakiye, ayrılmış miktar, son doğrulama ve açık sevk ihtiyacını birlikte sunar. Böylece “malzeme var mı?” sorusundan “bu iş için kullanılabilir malzeme zamanında gelecek mi?” sorusuna geçilir.

YANLIŞ METRAJ, İADE VE ŞANTİYE TRANSFERİ NASIL ELE ALINIR?

120 metre yerine 1.200 metre girildiğinde yalnız güncel toplamın üzerine yeni sayı yazmak yeterli değildir. Hatalı kaydın kim tarafından, neden ve hangi doğru değerle düzeltildiği anlaşılabilmelidir. Kullanıcı yetkisi, negatif stok uyarısı ve değişiklik geçmişi geliştirme sırasında gerçek örnekle sınanır; hazır özellik varsayılmaz.

Kesilmiş kablo geri gelirse kullanılabilir uzunluğu ve ait olduğu tür doğrulanır. Parçanın fiziksel olarak dönmesi, önceki kesintisiz makaraya geri sarılıp aynı işte kullanılabileceği anlamına gelmez. İade parçası için ayrı kimlik veya parça kaydı gerekebilir.

Makara A şantiyesinden B şantiyesine gittiğinde A'nın çıkışı ve B'nin teslim aldığı miktar ilişkilendirilir. Transfer, şirketin toplam kablosunu yeniden artırmamalıdır. Gönderildi kaydıyla alıcının sayımı eşleşmiyorsa fark açıklanmadan kesin stok kabulü yapılmaz.

KAYITLI BAKİYE İLE SAHA SAYIMI TUTMAZSA NE YAPILIR?

Örnekte yazılım bakiyesi 480m iken saha kontrolü 460m kullanılabilir miktar gösterirse fark 460−480=−20m olur. Bu fark tek başına hırsızlık, çalışan hatası veya fire kanıtı değildir. Önce açılış miktarı, kayda girmeyen kesim, iade/transfer, yanlış makara seçimi ve sayım yöntemi incelenir.

1. Karşılaştır: Aynı makara ve aynı kontrol anına ait iki miktarı kaydet; bu sıradaki yeni kullanımları ayrı tut.
2. Dayanağı bul: K-003 gibi kullanım kayıtlarını, fotoğrafları ve teslim belgelerini kontrol et.
3. Farkı sonuçlandır: Gerekçesi doğrulanırsa yetkili onayıyla ayrı stok düzeltmesi oluştur; eski kaydı silerek geçmişi kaybetme.

Örneğin 20m kayıt dışı kullanım doğrulanır ve düzeltme onaylanırsa yeni kayıtlı bakiye 460m olur. Neden doğrulanmadıysa fark açık bırakılır; yalnız toplamı eşitlemek için sessiz düzeltme yapılmaz. Böylece merkez depo hem miktarı hem de son doğrulamanın tarihini ve dayanağını görebilir.

KİMİN KAÇ METRE KULLANDIĞI RAPORDA NASIL GÖRÜLMELİ?

Önerilen rapor; kullanıcı veya ekip, şantiye, makara, kablo türü, kullanılan metre, iş/blok/hat, işlem zamanı ve fotoğraf bağlantısını birlikte gösterir. Tarih aralığı seçildiğinde toplam kullanımın hangi kayıtlardan oluştuğu incelenebilmelidir. Miktar raporu tek başına yapılan elektrik işinin kalite kabulü veya hakedişi değildir.

Bağlantısı kesilen telefondaki işlem, merkez sisteme ulaşmadan tamamlanmış sayılmaz. Tasarlanacak arayüzde bekleyen ve ulaşmış kayıt ayrımı, aynı formun iki kez gönderilmesi ve iki ekibin aynı makarayı kullanması denenmelidir. QR okutma, kullanıcıya bütün şantiyelerin stoklarını görme veya değiştirme yetkisi vermemelidir.

Malzeme stok takibi ile hırsızlık riskini birlikte yönetmek isteyenler için kablo hırsızlığına karşı makara takibi ve hareket alarmı tamamlayıcıdır. Stok bakiyesi kullanım beyanına; güvenlik uyarısı ise ayrı cihaz ve alarm akışına dayanır.

KABLO METRAJ KONTROLÜ HAKKINDA SORULAR